Zo kiest u een ingenieurspartner voor een publieke ontwerpaanbesteding
Wat opdrachtgevers controleren bij uw constructeur, installatie- en kostenadviseur, hoe u een bureau in een paar uur toetst, hoe u honorarium en aansprakelijkheid verdeelt, en de waarschuwingssignalen.
Kies een ingenieurspartner voor een openbare aanbesteding in deze volgorde. Controleer eerst of het bureau slaagt voor elke toets die de aanbestedende dienst erop toepast (uitsluitingsgronden, registratie, omzet, verzekering en passende referenties). Controleer daarna of de mensen die u in de inschrijving noemt, echt vrij zijn om het werk te doen. Pas dan vergelijkt u honorarium, lokale kennis en klik, en legt u de afspraken vóór de indiening vast in een schriftelijke samenwerkingsovereenkomst. Een zwakke partner kan namelijk uw hele team laten uitsluiten.
Belangrijkste punten
- De aanbestedende dienst controleert uw partners, niet alleen u. Onder Richtlijn 2014/24/EU moet elk lid van een combinatie en elk bureau op wiens draagkracht u steunt, slagen voor de uitsluitingsgronden en de relevante selectiecriteria, en elk vult een eigen UEA in.
- De rol die u een partner geeft, verandert het risico. Mede-inschrijver, derde op wiens draagkracht u steunt of onderaannemer: elke rol betekent andere papieren en een andere aansprakelijkheid.
- Bekwaamheid is geen capaciteit. Perfecte referenties hebben geen zin als de ingenieur op het cv volgeboekt is.
- Referenties moeten van de partner zelf zijn. Volgens Europese rechtspraak (Esaprojekt, C-387/14) kan een bureau zich niet beroepen op de ervaring van een groep, tenzij het echt aan dat werk heeft meegewerkt.
- Wie de omzet van een partner leent, kan die partner hoofdelijk aansprakelijk maken (artikel 63). Spreek dit af vóór de termijn.
- Teken een samenwerkingsovereenkomst vóór de indiening over rollen, exclusiviteit, verdeling van het honorarium, aansprakelijkheid, verzekering, personeel en uittreding.
- Landenregels verschillen. Groupement, Bietergemeinschaft, RTP, UTE, combinatie en agrupamento hebben elk hun eigen regels voor aansprakelijkheid en voor de periode na de gunning.
Waarom de partnerkeuze de inschrijving bepaalt
De meeste architectenbureaus in Europa zijn heel klein. De Sector Study 2024 van de Architects' Council of Europe (ACE), gepubliceerd in april 2025, liet zien dat bijna 70% van de bureaus eenmanszaken zijn. Zelfs een studio van 20 mensen heeft zelden kennis van constructie, installatietechniek, kosten, brandveiligheid en landschap in huis. De meeste publieke ontwerpinschrijvingen zijn dus samenwerkingsverbanden.
Dat samenwerkingsverband wordt twee keer beoordeeld. Eerst bij de selectie, waar de aanbestedende dienst controleert of het team als geheel, en elk bureau daarin, aan de minimumeisen voldoet. Dan bij de gunning, waar de kwaliteitsscore vaak de organisatie, kwalificaties en ervaring van het personeel omvat dat aan de opdracht wordt toegewezen (artikel 67, lid 2, onder b, van de richtlijn). Het cv en de referenties van uw constructeur kunnen punten opleveren, of kosten.
Bepaal eerst of de aanbesteding de moeite waard is: zie onze gids over go / no-go-beslissingen.
Wat de aanbestedende dienst bij elke partner controleert
De toetsen komen uit de artikelen 57 tot en met 63 van Richtlijn 2014/24/EU en de nationale wetten die haar omzetten.
Uitsluitingsgronden
Elk lid van de combinatie, en elk bureau op wiens draagkracht u steunt, moet vrij zijn van de verplichte en facultatieve uitsluitingsgronden van artikel 57: veroordelingen, onbetaalde belastingen of sociale premies, faillissement, ernstige beroepsfouten, ernstige tekortkomingen bij eerdere opdrachten. Valt een bureau waarop u steunt onder een uitsluitingsgrond, dan kan de aanbestedende dienst eisen dat u het vervangt (artikel 63, lid 1). Geldt dat voor een lid van de combinatie, dan kan de hele combinatie afvallen.
In het VK moeten aanbestedende diensten onder de Procurement Act 2023 (van kracht sinds 24 februari 2025) controleren of de verbonden personen en onderaannemers van een leverancier op de centrale uitsluitingslijst (debarment list) staan. Vraag het partners rechtstreeks en zorg voor een alternatief.
Registratie en beroepskwalificaties
Artikel 58, lid 2, staat de aanbestedende dienst toe inschrijving in een beroeps- of handelsregister in het land van vestiging te eisen, of een specifieke vergunning als het nationale recht die voorschrijft om de dienst te verlenen. Voor ingenieurs kan dat lidmaatschap van een beroepskamer betekenen, een bevoegdheid om constructieberekeningen te ondertekenen of een erkende kwalificatie. In Frankrijk vragen aanbestedende diensten ingenieursbureaus vaak om OPQIBI-kwalificatiecertificaten. Die beoordelen naleving, personeel en door opdrachtgevers bevestigde referenties, en gelden vier jaar met een jaarlijkse controle. Aanbestedende diensten moeten ook gelijkwaardig bewijs aanvaarden.
Financiële en economische draagkracht
- Omzet. Op grond van artikel 58, lid 3, mag een eis voor een minimale jaaromzet niet hoger zijn dan twee keer de geraamde opdrachtwaarde, tenzij de aanbestedende dienst een hoger bedrag motiveert. Controleer of de eis per lid geldt of voor de combinatie als geheel. In Spanje wordt de draagkracht van de leden van een UTE opgeteld.
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Artikel 58, lid 3, staat de aanbestedende dienst ook toe "een passend niveau van verzekering tegen beroepsrisico's" te eisen. Controleer het verzekerde bedrag, per aanspraak tegenover per jaar, het dekkingsgebied en de vervaldatum. Verzekeringsmakelaar Vanbreda merkte in juni 2026 op dat buitenlandse polissen "bijna nooit" aan de Belgische wettelijke eisen voldoen, zodat meestal aanvullende lokale dekking nodig is.
Technische en beroepsbekwaamheid
Artikel 58, lid 4, en bijlage XII staan de aanbestedende dienst toe om referenties en kwalificaties van personeel te vragen. Voor diensten is de standaardtermijn voor referenties de afgelopen drie jaar, al mag de aanbestedende dienst oudere referenties aanvaarden om voldoende mededinging te verzekeren. Controleer:
- Gebouwtype. Een schoolreferentie wint het bij een schoolaanbesteding van een magazijn.
- Rol. Was de partner de verantwoordelijke constructeur, of onderaannemer van een ander ingenieursbureau?
- Schaal. De Nederlandse architectenvereniging BNA beveelt in haar handreiking voor publieke opdrachtgevers van 2026 aan om referentieprojecten te vragen van ongeveer 30–60% van de omvang van de opdracht.
- Genoemde personen. Het cv moet horen bij iemand die echt aan de opdracht gaat werken.
Het arrest Esaprojekt van het HvJ EU (C-387/14, 2017) is hier van belang. Een bureau kan zich niet beroepen op de ervaring van een samenwerkingsverband waarvan het deel uitmaakte, tenzij het daadwerkelijk en concreet bij dat werk betrokken was. Een partner die een bekend ziekenhuis aanhaalt waar hij alleen de parkeergarage deed, is een risico.
Hoe de rol van de partner bepaalt wat er wordt gecontroleerd
| Rol | Wat de partner indient | Aansprakelijkheid tegenover de aanbestedende dienst | Gebruikelijke inzet |
|---|---|---|---|
| Lid van de combinatie (mede-inschrijver, consortium) | Een eigen UEA plus nationale verklaringen | Meestal hoofdelijk met de andere leden | De omzet of referenties van de partner zijn nodig en hij doet een groot deel van het werk |
| Derde op wiens draagkracht u steunt (artikel 63, "avvalimento", "Eignungsleihe") | Een eigen UEA plus een verklaring van terbeschikkingstelling | Geen partij, maar de aanbestedende dienst kan hoofdelijke aansprakelijkheid eisen als u financiële draagkracht leent | U hebt de referenties, het personeel of de omzet nodig om aan de eisen te voldoen |
| Onderaannemer op wie u niet steunt | Genoemd in uw UEA; eigen onderdelen over identiteit en uitsluiting alleen als de aanbestedende dienst erom vraagt | Geen directe; u draagt het risico | Specialistische inbreng die u kunt vervangen zonder op de selectie te stranden |
De kolom met papieren volgt de UEA-richtsnoeren van de Europese Commissie; de aanbestedingsstukken kunnen meer vragen. Steunt u op de kwalificaties of beroepservaring van een ander bureau, dan moet dat bureau de betreffende diensten ook echt uitvoeren (artikel 63, lid 1). De Beierse architectenkamer zegt hetzelfde voor Duitsland: wie referenties uitleent onder § 47 VgV, moet meestal ook onderaannemer zijn.
Meer over structuren in penvoerder, combinatie of onderaanneming, en over formulieren in het UEA, de verklaringen en het administratieve dossier.
Bekwaamheid tegenover capaciteit
Bekwaamheid is de vraag of een bureau het werk kan doen: vaardigheden, referenties, software, certificeringen. Capaciteit is de vraag of het dat voor u kan doen, binnen uw planning, met de mensen die het heeft genoemd.
Kleine ingenieursbureaus zijn vaak sterk in bekwaamheid en krap in capaciteit. Een constructiebureau van vijf mensen heeft misschien precies één ingenieur met ervaring in scholen, en die ingenieur staat misschien al in drie andere inschrijvingen. Winnen er twee daarvan, dan krijgt uw project de junior.
Toets de capaciteit met directe vragen:
- Wie gaat hier precies aan werken, en voor welk percentage van zijn of haar tijd?
- In hoeveel andere inschrijvingen staan dezelfde mensen?
- Wie vervangt hen als ze vertrekken, en voldoet die persoon aan de cv-eisen?
- Kan het bureau de piekfasen (definitief ontwerp, aanbestedingsstukken) bemensen in de maanden die de planning aangeeft?
Vraag om een korte bezettingsverklaring waarin de mensen worden genoemd en hun beschikbaarheid wordt bevestigd. Waar sleutelpersonen worden beoordeeld, eisen aanbestedende diensten meestal goedkeuring van elke vervanging.
Lokale aanwezigheid, taal en normen
Bij een grensoverschrijdende inschrijving bepalen lokale factoren vaak de partnerkeuze:
- Taal. Inschrijvingen, overleggen, bouwverslagen en vergunningsdossiers zijn in de taal van de aanbestedende dienst.
- Normen en goedkeuringen. De Eurocodes zijn in heel Europa gangbaar, maar nationale bijlagen, brandvoorschriften, energieregels en goedkeuringstrajecten niet. Duitsland laat constructieberekeningen in veel gevallen controleren door onafhankelijke toetsingsingenieurs. Frankrijk leunt sterk op technische controlebureaus. Italië heeft eigen constructienormen. Een lokale ingenieur kent deze trajecten.
- Tekenbevoegdheid. In verschillende landen mag alleen een geregistreerde ingenieur bepaalde documenten ondertekenen. Controleer of de registratie van uw partner het gastland dekt, of dat er een lokale verantwoordelijke ingenieur nodig is.
- Aanwezigheid op de bouwplaats. Diensten in de uitvoeringsfase vragen iemand die op korte termijn op de bouwplaats kan zijn.
Een goed patroon voor een eerste inschrijving in het buitenland: een lokale ingenieur als lid van de combinatie, uw vertrouwde ingenieur als onderaannemer als het honorarium het toelaat. Bekijk wat aanbestedende diensten publiceren in Duitsland en Frankrijk.
Zo beoordeelt u een bureau waarmee u nooit hebt gewerkt
U leert een partner vaak pas weken voor een termijn kennen. Deze controle kost uren, geen dagen.
Stap 1: bureaucontrole
- Uittreksel uit het handelsregister (Companies House, Handelsregister, Registro Imprese, Registro Mercantil, KvK, BCE/KBO, Zefix, RCS enzovoort): bestuurders, leeftijd van het bedrijf, signalen van insolventie.
- De gedeponeerde jaarrekeningen van de laatste drie jaar, als die openbaar zijn. Vergelijk de omzet met de eis in de aanbesteding.
- Beroepsregistratie en eventuele nationale kwalificatie (bijvoorbeeld OPQIBI in Frankrijk).
- Recente gunningsaankondigingen op TED of het nationale portaal, die laten zien met wie het bureau heeft gewonnen.
Stap 2: referenties, gecontroleerd
Vraag drie referenties in hetzelfde gebouwtype binnen de termijn van de aanbestedende dienst. Vraag voor elke referentie de contactpersoon bij de opdrachtgever, de precieze rol van het bureau, de bouwkosten, de data en de namen van de betrokken mensen. Bel minstens één opdrachtgever.
Stap 3: mensen en beschikbaarheid
Vraag de cv's van de mensen die echt zouden worden genoemd, en de bezettingsverklaring die hierboven is beschreven. Spreek de leidende ingenieur, niet alleen de business developer.
Stap 4: verzekering
Vraag het verzekeringscertificaat voor beroepsaansprakelijkheid op. Controleer het verzekerde bedrag per aanspraak, het jaarmaximum, de uitsluitingen, het dekkingsgebied en de vervaldatum. Vraag of de verzekeraar een projectspecifiek certificaat afgeeft als u wint.
Stap 5: een werksessie
Besteed een uur aan de echte vraagspecificatie. Vraag de ingenieur om twee of drie eerste ideeën over de constructie- of installatiestrategie. Dat uur vertelt u meer over de klik dan welke brochure ook.
Een eenvoudige partnerscorekaart
Ja/nee-punten komen eerst. Faalt het bureau op één daarvan, dan valt het af. Scoor daarna de rest van 1 tot 5 en weeg de scores.
| Criterium | Weging | Partner A (25 medewerkers, regionaal) | Partner B (6 medewerkers, specialist) |
|---|---|---|---|
| Uitsluitingsgronden, registratie, verzekering, omzet | Ja/nee | Voldoet | Voldoet (omzet net aan) |
| Referenties in het gebouwtype | 25% | 4 | 5 |
| Genoemde personen en beschikbaarheid | 20% | 4 | 2 |
| Lokale aanwezigheid en taal | 15% | 5 | 3 |
| Hoogte van het honorarium | 15% | 3 | 4 |
| Samenwerking en digitale werkwijze (BIM, CDE) | 10% | 3 | 4 |
| Financiële draagkracht en verzekering | 10% | 4 | 2 |
| Exclusiviteit en relatie | 5% | 3 | 5 |
| Gewogen score | 3,85 | 3,55 |
Zo werkt de score: Partner A = 0,25×4 + 0,20×4 + 0,15×5 + 0,15×3 + 0,10×3 + 0,10×4 + 0,05×3 = 3,85. Partner B heeft het betere portfolio, maar zijn enige schoolspecialist is al vergeven. Partner A wint deze inschrijving.
De samenwerkingsovereenkomst
Een korte schriftelijke overeenkomst vóór de indiening voorkomt de meeste geschillen na de gunning. De inschrijvingsformulieren (de Franse DC1 en DC2, de Spaanse UTE-verbintenis, de Duitse verklaring waarin een vertegenwoordiger wordt aangewezen) dekken maar een deel daarvan.
Wat erin hoort
- Partijen en structuur. Lid van de combinatie, derde op wiens draagkracht u steunt of onderaannemer, en wie de leiding heeft.
- Verdeling van de scope. Diensten per bureau en per fase, met een verantwoordelijkheidsmatrix.
- Exclusiviteit. Of de partner zich voor dezelfde aanbesteding bij andere teams mag aansluiten. Franse aanbestedende diensten mogen dit beperken als dat gerechtvaardigd is (R2142-21), en Portugese programma's verbieden het doorgaans. Waar het is toegestaan, spreekt u af dat er geen prijzen of ontwerpen worden gedeeld.
- Inschrijvingskosten. Meestal draagt ieder zijn eigen kosten; spreek af hoe prijzengeld wordt verdeeld.
- Verdeling en betaling van het honorarium. Bedragen, kortingen, meerwerk, facturering en timing.
- Genoemd personeel. Wie, hoeveel tijd, regels voor vervanging.
- Aansprakelijkheid en verzekering. Interne verdeling, vrijwaringen, minimale verzekerde bedragen voor beroepsaansprakelijkheid en of u een projectpolis afsluit. De Beierse architectenkamer raadt een projectpolis aan bij gezamenlijke inschrijvingen.
- Bevoegdheid van de penvoerder. Wat de penvoerder namens de combinatie mag ondertekenen, indienen en afspreken.
- Rechtsvorm na de gunning. De aanbestedende dienst kan na de gunning een specifieke rechtsvorm eisen (artikel 19, lid 2, van de richtlijn; § 43 VgV in Duitsland; artikel R2142-22 in Frankrijk). Spreek die nu af.
- Auteursrecht en publiciteit. Eigendom en hoe elk bureau zijn aandeel vermeldt.
- Uittreding. Niet geselecteerd, verloren, faillissement of een lid dat halverwege de opdracht vertrekt.
- Recht en geschillen. Toepasselijk recht en een eenvoudige escalatieroute.
Verdeling van het honorarium: een rekenvoorbeeld
Een decentrale aanbestedende dienst besteedt het ontwerp van een schooluitbreiding aan. De ontwerpdiensten zijn geraamd op € 600.000, ruim boven de Europese drempel van € 216.000 voor decentrale aanbestedende diensten voor 2026–2027 (van kracht sinds 1 januari 2026), dus de aankondiging verschijnt op TED. De leidende architect bouwt het honorarium van onderaf op met drie partners:
| Bureau | Uren | Tarief | Honorarium op kostenbasis | Aandeel |
|---|---|---|---|---|
| Architect (penvoerder) | 4.200 | € 85 | € 357.000 | 59,4% |
| Constructeur | 1.100 | € 95 | € 104.500 | 17,4% |
| Installatieadviseur | 1.250 | € 90 | € 112.500 | 18,7% |
| Kostendeskundige | 300 | € 90 | € 27.000 | 4,5% |
| Totaal | 6.850 | € 601.000 | 100% |
Het team besluit om € 560.000 te bieden om concurrerend te blijven, een korting van 6,8%. Drie manieren om die te verdelen:
- Naar verhouding. Iedereen levert 6,8% in: architect € 332.645, constructeur € 97.371, installatieadviseur € 104.825, kostendeskundige € 25.158. Eerlijk als elke raming even realistisch was.
- Via onderhandeling. Elk bureau noemt zijn ondergrens. De penvoerder vangt de rest op, omdat hij koos voor een lage inschrijving.
- Met een coördinatievergoeding. De penvoerder houdt een afgesproken percentage van de honoraria van de partners voor coördinatie, BIM-management en contact met de opdrachtgever. Prima als de penvoerder dat werk echt doet.
Leg ook vast hoe meerwerk en kortingen na de gunning worden verdeeld, en wanneer partners worden betaald. In Frankrijk kunnen onderaannemers die de aanbestedende dienst heeft aanvaard boven een kleine drempel rechtstreeks door de aanbestedende dienst worden betaald. In een groupement conjoint krijgt elk lid meestal zijn eigen deel betaald. Onze gids over het prijzen van een honorariumvoorstel behandelt honorariumschalen en prijsformules.
Hoofdelijke aansprakelijkheid: wat het in de praktijk betekent
In de meeste landen zijn de leden van een combinatie hoofdelijk aansprakelijk tegenover de aanbestedende dienst. De situatie per land staat in penvoerder, combinatie of onderaanneming.
Voorbeeld: een fout in het constructieve ontwerp van de schooluitbreiding leidt tot € 180.000 aan herstelwerk. Bij een hoofdelijk aansprakelijke combinatie kan de aanbestedende dienst het volledige bedrag bij de architect claimen, ook al lag de fout bij de ingenieur. De architect moet het dan op grond van de samenwerkingsovereenkomst en de verzekering van de ingenieur terughalen. Is het verzekerde bedrag van de ingenieur € 1 miljoen per aanspraak en is de polis nog van kracht, dan werkt dat. Is de polis verlopen of sluit die het land uit, dan betaalt de architect.
Verzekeringscontroles en een vrijwaringsclausule bepalen wie er echt betaalt.
Eigenaardigheden per land die partners raken
De vormen van samenwerking en de aansprakelijkheidsregels per land (groupement, Bietergemeinschaft, RTP, UTE, combinatie, agrupamento) worden in een tabel vergeleken in penvoerder, combinatie of onderaanneming. Bij het kiezen en contracteren van een partner zijn deze details het belangrijkst:
- Frankrijk. Elk lid van de combinatie dient een eigen DC2 in; een onderaannemer heeft een DC4-verklaring nodig, zodat de aanbestedende dienst hem kan aanvaarden en zijn betalingsvoorwaarden kan goedkeuren.
- Duitsland. Een bureau dat referenties uitleent onder § 47 VgV moet normaal gesproken als onderaannemer worden genoemd; voor alleen omzet volstaat een verklaring van terbeschikkingstelling.
- Italië. Een RTP voor ontwerpwerk moet een jonge professional omvatten die minder dan vijf jaar bevoegd is (Allegato II.12, art. 39, D.Lgs. 36/2023). Die persoon hoeft geen lid van de groep te zijn: een arbeids- of samenwerkingscontract met een lid volstaat.
- Spanje. De draagkracht van de leden van een UTE wordt opgeteld, en de oprichtingsakte van de UTE wordt pas na de gunning getekend.
- België. Dienstverleners in de bouw moeten een aansprakelijkheidsverzekering hebben die aan de Belgische eisen voldoet, en buitenlandse polissen volstaan zelden op zichzelf.
- Portugal. Leden van een agrupamento mogen in dezelfde procedure niet alleen of in een andere groep inschrijven, en moeten zich vóór de ondertekening verenigen, anders vervalt de gunning.
- Zwitserland. Combinaties en onderaannemers zijn toegestaan, tenzij de aanbesteding ze uitsluit of beperkt (Art. 31 BöB/IVöB).
- Luxemburg. Architecten en raadgevende ingenieurs moeten lid zijn van de OAI (Ordre des Architectes et des Ingénieurs-Conseils).
Controleer altijd de aanbestedingsstukken, want die kunnen gerechtvaardigde, evenredige voorwaarden voor combinaties toevoegen. Landenpagina's: Italië, Spanje, Nederland, België en Portugal.
Waarschuwingssignalen
Haak af, of neem op zijn minst gas terug, als een mogelijke partner:
- Geen mensen wil noemen, of een directeur noemt die het werk nooit gaat doen.
- Referenties claimt die hij niet kan onderbouwen, of het hele project van een samenwerkingsverband claimt terwijl hij één onderdeel deed (het Esaprojekt-risico).
- Een verlopen verzekeringscertificaat stuurt, of een certificaat dat het gebouwtype of het land uitsluit.
- Net aan de omzetdrempel zit, met dalende cijfers.
- Een schriftelijke verklaring van terbeschikkingstelling weigert terwijl u op zijn draagkracht steunt.
- In meerdere concurrerende inschrijvingen staat voor dezelfde aanbesteding met hetzelfde personeel, of dat niet wil zeggen.
- Zijn honorarium op het laatste moment wijzigt, nadat u de inschrijving eromheen hebt opgebouwd.
- Recent een opdracht heeft zien beëindigen, een geschil of een uitsluiting heeft gehad en dat niet heeft gemeld.
Waar u partners vindt
- Uw eerdere teams. De beste partner is meestal een partner met wie u al iets hebt opgeleverd. Houd een lijst bij met referenties, mensen en tarieven.
- Gunningsaankondigingen. TED en nationale portalen publiceren wie heeft gewonnen, en vaak met wie.
- Brancheverenigingen van ingenieurs. Nationale verenigingen van advies- en ingenieursbureaus zijn onder meer Syntec-Ingénierie en CINOV (Frankrijk), VBI (Duitsland), OICE (Italië), Tecniberia (Spanje), NLingenieurs (Nederland), ORI (België), suisse.ing (Zwitserland), APPC (Portugal) en de OAI (Luxemburg). In het VK vertegenwoordigt de Association for Consultancy and Engineering de ingenieursbureaus.
- Kwalificatiegidsen. In Frankrijk kunt u in de OPQIBI-gids ingenieursbureaus filteren op kwalificatie.
- Bureaugidsen. De gids met geverifieerde bureaus op TenderDesk (/firms) toont architecten- en ingenieursbureaus per land en discipline.
Begin vóór de aankondiging. Verschijnt er een interessante aanbesteding in de feed met lopende aanbestedingen, dan hebt u idealiter al twee of drie ingenieursbureaus per discipline die u dezelfde dag kunt bellen.
Veelgemaakte fouten
- De partner kiezen voordat u de selectiecriteria hebt gelezen. Lees eerst de aankondiging en selecteer daarna partners die de specifieke gaten vullen.
- De ingenieur behandelen als een naam op papier. Wordt het ingenieurspersoneel in de gunningsfase beoordeeld, dan kost een zwak cv net zo zeker punten als een zwak ontwerp.
- De rechtsvorm na de gunning negeren. Een Spaanse UTE-akte of een Portugees consortiumcontract moet er zijn vóór de ondertekening. Te laat, en de gunning kan vervallen.
- De jonge professional in Italië vergeten, of de DC4 voor een Franse onderaannemer. Kleine omissies leiden tot uitsluiting.
Voor het uitschrijven van het teamonderdeel nadat u hebt gekozen, zie hoe u een winnende inschrijving schrijft.
Checklist
Voordat u partners benadert
- Aankondiging gelezen: selectiecriteria, gunningscriteria, te beoordelen personeel, regels voor combinaties
- Gaten op een rij gezet die uw bureau niet alleen kan vullen (disciplines, omzet, referenties, personeel)
- Per partner bepaald welke rol u nodig hebt: lid van de combinatie, derde op wiens draagkracht u steunt of onderaannemer
Due diligence per partner
- Uittreksel uit het handelsregister en jaarrekeningen van de laatste drie jaar
- Beroepsregistratie en eventuele nationale kwalificatie
- Geen uitsluitingsgronden (rechtstreeks gevraagd; uitsluitingslijsten gecontroleerd waar die bestaan)
- Verzekeringscertificaat: verzekerd bedrag, jaarmaximum, uitsluitingen, dekkingsgebied, vervaldatum
- Drie referenties in het gebouwtype, met rol, kosten, data en contactpersoon bij de opdrachtgever
- Minstens één referent gebeld
- Cv's van de mensen die echt worden genoemd
- Bezettingsverklaring die beschikbaarheid en tijdsaandeel bevestigt
- Werksessie over de vraagspecificatie gehouden
Overeenkomst en inschrijving
- Partnerscorekaart ingevuld en besluit vastgelegd
- Exclusiviteit afgesproken en getoetst aan de regels van de aanbestedende dienst over meervoudige inschrijvingen
- Samenwerkingsovereenkomst getekend: scope, verdeling van het honorarium, betaling, aansprakelijkheid, verzekering, personeel, uittreding
- Verklaring van terbeschikkingstelling getekend als u op de draagkracht van de partner steunt
- UEA en nationale verklaringen verzameld van elk lid en elke derde op wiens draagkracht u steunt
- Formulieren voor onderaannemers voorbereid waar nodig (bijvoorbeeld DC4 in Frankrijk)
- Rechtsvorm na de gunning afgesproken en tijdlijn genoteerd
Veelgestelde vragen
Moet elke ingenieurspartner een eigen UEA invullen?
Ja, als het een lid van de combinatie is of een bureau op wiens draagkracht u steunt. Elk vult een eigen UEA in en ondertekent het, en de penvoerder verzamelt ze. Een onderaannemer op wie u niet steunt, levert meestal minder aan.
Mag ik de referenties van mijn ingenieurspartner gebruiken om aan de eisen te voldoen?
Ja, op grond van artikel 63 van Richtlijn 2014/24/EU, maar alleen als die partner de diensten waarop de referenties betrekking hebben ook echt uitvoert. U hebt zijn verklaring van terbeschikkingstelling nodig, en de referenties moeten werk weergeven dat hij echt heeft gedaan.
Wie is aansprakelijk als mijn constructeur een fout maakt?
In de meeste combinaties zijn de leden hoofdelijk aansprakelijk, dus de aanbestedende dienst kan de hele schade bij elk lid claimen, ook bij u. U haalt het dan terug bij de ingenieur op grond van uw samenwerkingsovereenkomst en zijn verzekering. Is de ingenieur uw onderaannemer, dan draagt u de aansprakelijkheid tegenover de aanbestedende dienst en verhaalt u de schade op grond van het onderaannemingscontract.
Mag een ingenieursbureau zich voor dezelfde aanbesteding bij meerdere concurrerende teams aansluiten?
Dat hangt af van het land en de aanbesteding. Sommige aanbestedende diensten verbieden het, het Franse recht staat aanbestedende diensten toe het te beperken als dat gerechtvaardigd is, en Portugese aanbestedingen verbieden het doorgaans voor leden van een combinatie. Waar het is toegestaan, eist u vertrouwelijkheid en zorgt u dat er geen prijs- of ontwerpinformatie tussen teams wordt uitgewisseld.
Moet mijn ingenieurspartner mede-inschrijver of onderaannemer zijn?
Maak hem mede-inschrijver als u zijn omzet of referenties nodig hebt om aan de eisen te voldoen en hij een groot deel van het werk levert. Anders houdt onderaanneming de regie, en het risico, bij u.
Welk deel van het honorarium moet naar ingenieurspartners gaan?
Daar is geen vaste regel voor. De verdeling hoort de uren en tarieven te volgen die elk bureau voor zijn scope nodig heeft, gecorrigeerd voor een eventuele coördinatievergoeding die de penvoerder houdt. Bouw het van onderaf op en leg het vast vóór de indiening.
Hoe vroeg moet ik een ingenieurspartner zoeken?
Bij voorkeur vóór de publicatie van de aankondiging. Het wettelijke minimum voor een openbare procedure boven de Europese drempels is 35 dagen, of 30 bij elektronische indiening (artikel 27 van de richtlijn), en de eerste week gaat op aan het lezen van de stukken. Houd per discipline en per doelland een shortlist bij van twee of drie bureaus, zodat u binnen enkele dagen een team kunt bevestigen.
Bronnen
- Richtlijn 2014/24/EU betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten (EUR-Lex), artikelen 19, 57–63, 67 en bijlage XII
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/2152 van de Commissie: Europese drempels voor 2026–2027, van toepassing vanaf 1 januari 2026
- Europese Commissie: UEA-richtsnoeren voor bedrijven over combinaties, derden en onderaannemers (TED)
- HvJ EU Esaprojekt, C-387/14: beroep op de ervaring van een consortium (commentaar, 2017)
- ACE Sector Study 2024, gepubliceerd in april 2025
- Bayerische Architektenkammer: FAQ over gezamenlijke inschrijvingen in VgV-procedures (december 2023)
- Code de la commande publique, artikel R2142-22 en DAJ-commentaar bij R2142-21
- OPQIBI: ingenieurskwalificatie in Frankrijk (brochure 2024)
- Provincia di Pistoia: FAQ over de eis van de jonge professional in een RTP, Allegato II.12 art. 39 D.Lgs. 36/2023
- Clifford Chance: Las uniones temporales de empresas, algunas preguntas (2019)
- KBOB/BKB: Merkblatt Bietergemeinschaften (Zwitserland, januari 2021)
- BNA: Handreiking Gezonde Architectenselecties 2026
- Vanbreda: buitenlandse architecten en ingenieursbureaus in België, aansprakelijkheid en verzekering (juni 2026)
- Burges Salmon: Procurement Act 2023, tips voor de selectiefase (januari 2025)
- Ordem dos Arquitectos: voorbeeld van een Portugees aanbestedingsprogramma met regels voor een agrupamento onder art. 54 CCP (2023)