Go / no-go: hoe uw bureau bepaalt op welke aanbestedingen het inschrijft

TenderDesk · 12 okt 2026 · 21 min leestijd

go-no-go inschrijfstrategie openbare aanbestedingen architectuur engineering

Een praktische go/no-go-methode voor kleine architecten- en ingenieursbureaus: uitsluitende eisen, echte inschrijfkosten, een gewogen scorekaart, signalen van voorgekookte aanbestedingen en een sjabloon.

Schrijf alleen in op een openbare aanbesteding als u vanaf dag één aan elke geschiktheidseis voldoet én uw realistische winkans hoger is dan uw break-even-winkans: de volledige inschrijfkosten gedeeld door de bijdrage die de opdracht zou opleveren. In de praktijk betekent dat eerst een ja/nee-toets (omzet, verzekering, referenties, inschrijving in het beroepsregister), dan een gewogen score voor fit, concurrentie, relatie, marge en strategische waarde, en dan de rekensom. De meeste kleine bureaus zouden de meeste aankondigingen moeten laten lopen en de bespaarde uren steken in de paar die ze kunnen winnen.

Belangrijkste punten

Geschiktheid is ja/nee en komt eerst. Omzet, verzekering, referenties en registratie schakelen meer kleine bureaus uit dan ontwerpkwaliteit.
Druk elke inschrijving uit in uren. Een ontwerpaanbesteding in twee fasen kan 150–250 uur kosten. Reken die uren tegen uw interne kostprijs, niet tegen uw declarabel uurtarief.
Gebruik de break-even-winkans. Inschrijfkosten ÷ bijdrage uit het honorarium = de winkans die u nodig hebt. Haalt u die niet, dan moet de inschrijving zich strategisch bewijzen.
Scoor, discussieer niet. Een gewogen scorekaart maakt van een discussie tussen partners een besluit van tien minuten.
Let op "voorgekookte" aanbestedingen. Opvallend specifieke referenties, minimale termijnen en een zittende partij die het programma van eisen schreef bewijzen op zich niets, maar samen zouden ze uw score moeten verlagen.
Samenwerken is vaak de beste "go". Voldoet u niet aan een selectiecriterium, sluit dan aan bij een sterkere penvoerder of beroep u op de capaciteit van een partner.
Beheer een portefeuille. Stel een budget aan inschrijfuren vast, combineer veilige en ambitieuze inschrijvingen, en houd de kosten per gewonnen opdracht bij.

Waarom het besluit belangrijker is dan de inschrijving

Kleine bureaus verliezen vaker doordat ze op de verkeerde aanbestedingen inschrijven dan doordat ze slecht schrijven. De Sector Study van de Architects' Council of Europe (ACE) stelde vast dat Europese bureaus in 2022 gemiddeld maar 0,5 inschrijvingen per bureau deden op opdrachten boven de drempel (OJEU), tegen 2,3 in 2018. 78% van de bureaus meldde moeite met Europese aanbestedingen. Als redenen werden onder meer omzetdrempels (35%), onvoldoende ervaring (30%) en eisen aan de beroepsaansprakelijkheidsverzekering (9%) genoemd, terwijl 43% Europese aanbestedingen "te zwaar" noemde en 38% "te duur" (ACE, 2023).

De kosten zijn reëel. Nederlandse architectenbureaus gaven in 2023 gemiddeld € 53.000–€ 76.000 per bureau uit aan aanbestedingen en prijsvragen, volgens benchmarkcijfers van de BNA die worden aangehaald in de reactie van de BNA op de herziening van de EU-richtlijnen (BNA, 2025). Uit een RIBA-enquête van 2012 bleek dat Britse architecten in het jaar daarvoor ongeveer £ 40 miljoen hadden besteed aan het voorbereiden van Europese inschrijvingen, gelijk aan 29% van de omzet die die inschrijvingen opleverden (RIBA, 2018).

Ondertussen neemt de concurrentie in het algemeen af. De Europese Rekenkamer stelde vast dat het gemiddelde aantal inschrijvers per Europese procedure daalde van ongeveer zes in 2011 naar ongeveer drie in 2021, en dat 42% van de opdrachten in 2021 maar één inschrijving kreeg (Speciaal verslag 28/2023 van de ERK). Dat zijn cijfers voor alle sectoren, en selectiefasen voor ontwerpopdrachten trekken vaak veel meer gegadigden. Maar opdrachtgevers hebben wel geloofwaardige inschrijvers nodig, en een goed gekozen inschrijving is welkom.

Stap 1: Bereken wat de inschrijving echt kost

Tel de uren per fase

Gebruik uw eigen urenregistratie. Hebt u die niet, begin dan met de schatting hieronder en stel die na elke inschrijving bij. De bandbreedtes zijn illustratief voor een bureau van 5–20 mensen bij een middelgroot overheidsgebouw, geen sectorstatistieken.

Fase	Typische taken	Illustratieve uren
Screening en go/no-go	Aankondiging en stukken lezen, geschiktheid toetsen, scoren	3–6
Selectiefase (verzoek tot deelneming)	UEA of nationale formulieren, referenties, cv's, bewijs van verzekering en omzet, teambrief	20–40
Inschrijvingsfase	Plan van aanpak, team en organisatie, planning, opbouw van het honorarium, afstemming met partners, kwaliteitscontrole	80–150
Ontwerpdeel (indien gevraagd)	Locatieanalyse, conceptschetsen, beelden, korte toelichting	40–120+
Interview of presentatie	Presentatie, oefenen, aanwezigheid, reizen	15–30
Tijd van partners	Constructeur en installatieadviseur, kostendeskundige, landschapsarchitect	Tel ze mee, ook als ze onbetaald zijn

Tel daar de directe kosten bij op: vertalingen, ingekochte beelden, reizen, drukwerk en gewaarmerkte kopieën.

Gebruik uw interne kostprijs

Vermenigvuldig de uren met wat een uur u kost (salaris plus overhead), niet met uw declarabel uurtarief. Deze gids gebruikt als voorbeeld € 80 per uur; gebruik uw eigen cijfer. Inschrijfuren zijn overhead: ze gaan rechtstreeks van de winst af.

De break-even-winkans

Break-even-winkans = volledige inschrijfkosten ÷ bijdrage uit de opdracht

De bijdrage is het honorarium min de directe kosten om het werk uit te voeren. Een honorarium van € 400.000 dat € 300.000 kost om uit te voeren, levert € 100.000 op. Kost een volledige inschrijving € 15.000, dan moet u 15% van vergelijkbare inschrijvingen winnen om alleen al quitte te spelen. Liggen uw eerlijke kansen lager, dan heeft de inschrijving alleen zin om een strategische reden (een nieuw gebouwtype, een nieuwe opdrachtgever of een nieuw land), en die reden moet u op papier zetten.

Rekenvoorbeeld: niet-openbare procedure voor een schooluitbreiding

Geraamd honorarium: € 450.000 voor volledige ontwerpdiensten (boven de Europese drempel van € 216.000 voor diensten van decentrale overheden die vanaf 1 januari 2026 geldt (Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/2152)).
Bijdrage bij 22% (uw cijfer zal anders zijn): € 99.000.
Selectiefase: 30 uur × € 80 = € 2.400.
Inschrijvingsfase inclusief een korte ontwerpnotitie en afstemming met partners: 140 uur × € 80 = € 11.200, plus € 1.500 voor beelden en reizen.
Interview: 20 uur × € 80 = € 1.600.
Volledige inschrijfkosten als u tot het einde doorgaat: € 16.700.
Break-even-winkans: € 16.700 ÷ € 99.000 ≈ 17%.

Nu de kansen. Vijf bureaus worden geselecteerd; stel dat 30 zich aanmelden. Een neutrale gegadigde heeft 17% kans op selectie en 20% kans om vanaf de shortlist te winnen: ongeveer 3% in totaal. Een bureau met drie recente schoolreferenties en een ingenieur die het vastgoed van de opdrachtgever kent, kan redelijkerwijs 40% en 30% claimen: 12% in totaal.

12% ligt onder de break-even van 17%. Maar u betaalt fase twee alleen als u geselecteerd wordt, dus de verwachte kosten om te beginnen zijn € 2.400 + (40% × € 14.300) ≈ € 8.100: een break-even van ongeveer 8%. De verwachte bijdrage is 12% × € 99.000 ≈ € 11.900. Een krappe "go". Zonder de schoolreferenties zakken de kansen naar ongeveer 3%, de verwachte bijdrage naar ongeveer € 3.000, en is het antwoord nee.

Twee lessen. De selectiefase is goedkoop, dus het is vaak verstandig om u aan te melden en een tweede besluit te nemen als de volledige aanbestedingsstukken binnenkomen. En relevantie verschuift de cijfers het meest.

Een toets uit Nederland

De BNA beveelt aan dat de gezamenlijke inschrijfinvestering van alle geselecteerde bureaus niet hoger is dan 10% van de opdrachtwaarde. Bij vijf bureaus is dat ongeveer 2% per bureau (BNA Handreiking Gezonde Architectenselecties 2026). In het voorbeeld is 2% van € 450.000 gelijk aan € 9.000, minder dan de inschrijvingsfase alleen. De opdrachtgever vraagt te veel. Beperk uw ontwerpinspanning tot wat de gunningscriteria belonen, of vraag of er een vergoeding wordt betaald.

Stap 2: Toets eerst de uitsluitende eisen

Selectiecriteria zijn ja/nee: voldoet u aan één ervan niet, dan wordt uw plan van aanpak nooit gelezen. Toets ze in het eerste uur.

Omzet

Volgens artikel 58, lid 3, van Richtlijn 2014/24/EU mag een eis voor de minimale jaaromzet niet hoger zijn dan tweemaal de geraamde opdrachtwaarde, tenzij de opdrachtgever daar een gemotiveerde reden voor geeft. Een aankondiging voor een honorarium van € 300.000 die zonder toelichting € 1,5 miljoen per jaar vraagt, kan disproportioneel zijn: stel er een vraag over voor de nota van inlichtingen. Controleer ook of het om algemene of specifieke omzet gaat, en over hoeveel jaren.

Beroepsaansprakelijkheidsverzekering

Lees de vereiste dekking per aanspraak en per jaar, en of een intentieverklaring van een verzekeraar in de inschrijvingsfase volstaat. Franse opdrachtgevers vragen meestal bewijs van de verplichte tienjarige aansprakelijkheidsverzekering (assurance décennale) naast de beroepsaansprakelijkheid. Een buitenlands bureau kan weken nodig hebben om die te regelen.

Referenties

Bijlage XII bij de richtlijn staat opdrachtgevers toe een lijst te vragen van de belangrijkste diensten die in ten hoogste de afgelopen drie jaar zijn verricht, en oudere te aanvaarden als dat nodig is om de mededinging open te houden. De BNA beveelt voor ontwerpwerk een termijn van tien jaar aan, omdat gebouwen jaren nodig hebben om af te komen. Let op gestapelde eisen (zelfde type, zelfde omvang, opgeleverd, laatste drie jaar): elke eis verkleint het veld.

Duitsland is een nuttige maatstaf. Paragraaf 75, lid 5, van de VgV bepaalt dat referenties met vergelijkbare ontwerpopgaven moeten worden aanvaard, en dat het eerder ontworpen hebben van hetzelfde gebruikstype meestal niet relevant is (§ 75 VgV). Paragraaf 75, lid 4, verplicht opdrachtgevers rekening te houden met kleine bureaus en nieuwkomers.

Registratie en beroepstitel

Artikel 58, lid 2, laat opdrachtgevers inschrijving eisen in een beroeps- of handelsregister van het land waar u bent gevestigd. Voor architecten is dat meestal de nationale orde of kamer (Ordre des architectes, Architektenkammer, albo, colegio, Ordem dos Arquitectos, ARB). Controleer bij grensoverschrijdend werk of de genoemde architect registratie of erkenning nodig heeft in het land van de opdrachtgever om stukken te tekenen, en hoe lang dat duurt.

Uitsluitingsgronden en administratie

Onbetaalde belastingen of sociale premies, faillissement en bepaalde veroordelingen zijn uitsluitingsgronden onder artikel 57. Controleer of uw verklaringen actueel zijn en of u zo nodig kunt tekenen met een gekwalificeerde elektronische handtekening. De gids over het UEA behandelt het papierwerk.

Als u op één punt niet voldoet

Vier opties, in deze volgorde:

Vraag het. Een vraag voor de nota van inlichtingen kost niets ("Worden referenties ouder dan drie jaar aanvaard?").
Beroep u op de capaciteit van een ander bureau. Artikel 63 staat u toe u te beroepen op andere entiteiten voor financiële draagkracht en technische bekwaamheid. Voor beroepskwalificaties en ervaring moet het bureau waarop u zich beroept de betreffende diensten ook echt uitvoeren.
Schrijf in als combinatie of als partner van een penvoerder die aan de criteria voldoet (zie stap 5).
Haak af, en noteer wat u de volgende keer nodig hebt om wel te voldoen.

Stap 3: Scoor de kans

Het gaat niet om precisie. Het gaat erom dat u elke keer op dezelfde manier beslist en dat partners hun redenen moeten benoemen.

De gewogen scorekaart

Geef elk criterium een score van 1 tot 5, vermenigvuldig met het gewicht en deel het totaal door 5 voor een score op 100.

Criterium	Gewicht	Zo ziet een 1 eruit	Zo ziet een 5 eruit
Fit (gebouwtype, schaal, ontwerpopgave)	25	Nieuw type, schaal ver boven uw grootste project	Drie of meer recente, vergelijkbare projecten
Concurrentie (aantal en sterkte van concurrenten)	15	Open voor iedereen, waarschijnlijk 40+ gegadigden, sterke zittende partij	Shortlist van 3–5, geen duidelijke favoriet
Relatie en inzicht	15	Opdrachtgever nooit ontmoet, geen lokale kennis	Eerdere opdrachtgever, of een partner die het vastgoed kent
Marge (toereikend honorarium, betalingsvoorwaarden, risico)	20	Honorarium lijkt onder de kostprijs, zware aansprakelijkheid, beoordeling vooral op prijs	Realistisch honorarium, beoordeling vooral op kwaliteit, redelijk contract
Strategische waarde	15	Niets wat u in uw portfolio zou opnemen	Opent een nieuwe sector, stad of land die u wilt
Capaciteit (team vrij om in te schrijven en uit te voeren)	10	Sleutelpersonen zitten op andere deadlines	Inschrijfteam en uitvoeringsteam allebei beschikbaar

Beslisregel:

70 of meer: go.
55–69: voorwaardelijke go. Benoem de voorwaarde: een partner om de fit te verbeteren, een antwoord in de nota van inlichtingen, een plafond voor inschrijfuren.
Onder 55: no-go, tenzij een partner tekent voor een schriftelijke strategische reden.

Houd de gewichten een jaar vast en stel ze daarna bij aan de hand van daadwerkelijk gewonnen opdrachten.

Lees de gunningscriteria als onderdeel van "marge"

De gunningscriteria laten zien of de opdrachtgever ontwerp of prijs inkoopt. Een prijs/kwaliteitverhouding van 60/40 voor ontwerpwerk is een waarschuwing (de BNA bekritiseert die). Kwaliteit op 70% of meer, met duidelijke subcriteria en architecten in de beoordelingscommissie, is een goed teken. Zie hoe u een winnende inschrijving schrijft en hoe u het honorarium prijst.

Filter voordat u scoort

U kunt geen 50 aankondigingen per week scoren. Filter eerst op CPV-code (71200000 diensten van architecten, 71240000 diensten van architecten, ingenieurs en planners, 71300000 ingenieursdiensten), regio, waarde en procedure, en scoor wat overblijft. De TenderDesk-feed scoort aankondigingen op de mate waarin het om een echte ontwerpopdracht gaat. Zo valt het meeste onderhoudswerk dat ten onrechte als ontwerp is gelabeld weg.

Stap 4: Lees de concurrentie en de signalen van een voorgekookte aanbesteding

Schat in hoeveel concurrenten u tegenkomt

Soort procedure. Bij de niet-openbare procedure moet de opdrachtgever minstens vijf gegadigden uitnodigen (drie bij de mededingingsprocedure met onderhandeling), volgens artikel 65. De aankondiging vermeldt meestal het maximum.
Eerdere aankondigingen van gegunde opdrachten. Zoek op TED of op het nationale portaal naar eerdere ontwerpopdrachten van de opdrachtgever. Aankondigingen van gegunde opdrachten moeten het aantal ontvangen inschrijvingen vermelden (bijlage V, deel D, van de richtlijn) en de winnaar. Drie keer achter elkaar dezelfde winnaar is informatie.
Loting. Blijven er in Duitsland te veel even geschikte gegadigden over, dan mag de opdrachtgever loten (§ 75, lid 6, VgV). De selectiefase is dan deels geluk: begrens uw uren.

Signalen dat een aanbesteding voorgekookt kan zijn

"Voorgekookt" betekent dat de specificatie, bewust of niet, rond één bureau is gevormd. De meeste aanbestedingen zijn dat niet. Onderzoekers van aanbestedingsrisico's gebruiken rode vlaggen zoals één enkele inschrijver, een korte publicatietermijn, halverwege gewijzigde oproepen, ingetrokken en opnieuw gestarte procedures en een groot gewicht voor subjectieve criteria (Corruption Research Center Budapest, 2015). Dat laatste vraagt om voorzichtigheid: kwaliteit hoort bij ontwerpopdrachten de doorslag te geven. Het probleem zijn subjectieve criteria zonder subcriteria of beoordelingsmethode.

Let bij aankondigingen voor architecten- en ingenieursdiensten op:

Referenties die één project beschrijven. "Een school voor voortgezet onderwijs van 6.000–6.500 m², houtskeletbouw, Passivhaus-gecertificeerd, opgeleverd in de regio in de laatste drie jaar."
Een termijn op of vlak bij het wettelijk minimum voor een complexe opdracht, of over een vakantieperiode heen. De openbare procedure van de richtlijn kent 35 dagen, en zelfs maar 15 na een vooraankondiging. Wettelijk is niet hetzelfde als realistisch.
Een zittende partij die de haalbaarheidsstudie deed. Artikel 41 verplicht de opdrachtgever relevante informatie te delen van elk bureau dat bij de voorbereiding betrokken was, en passende termijnen te stellen. Zit de studie niet bij de stukken, vraag er dan om.
Een omzeteis ver boven tweemaal het honorarium zonder opgegeven reden.
Merknamen of eigen software zonder "of gelijkwaardig".
Eén verplicht locatiebezoek, kort van tevoren aangekondigd.
Antwoorden in de nota van inlichtingen die eisen verschuiven naar een profiel waar maar één bureau in past.
Een herhaling van een ingetrokken procedure met engere criteria.

Wat u met de signalen doet

Geen van deze signalen bewijst iets, en wie een opdrachtgever beschuldigt, verliest klanten. Verlaag de concurrentiescore, stel beleefde vragen voor de nota van inlichtingen (de antwoorden gaan naar alle inschrijvers en lossen het probleem vaak op) en begrens uw uren. Formele bezwaarprocedures zijn voor een klein bureau zelden de moeite waard, tenzij de schending duidelijk is en de opdracht belangrijk.

Stap 5: Penvoerder, partner of passen

"No-go als penvoerder" is niet altijd "no-go". Schrijf in als partner of onderaannemer wanneer:

U niet voldoet aan de drempels voor omzet, verzekering of referenties, maar een groter bureau dat wel doet en uw specialisme mist.
De rol van penvoerder lokale registratie, taal of aanwezigheid vraagt die u niet hebt. Een lokale penvoerder is de goedkoopste weg naar een nieuw land.
De gunningscriteria een groot multidisciplinair team belonen, en u één discipline bent.
De scorekaart uitkomt op 55–69 en de ontbrekende punten allemaal in fit of capaciteit zitten.

Samenwerken verlaagt uw inschrijfuren en bouwt de referenties op om de volgende keer penvoerder te zijn. De keerzijde: een kleiner deel van het honorarium, minder zeggenschap over het ontwerp en, in sommige constructies, hoofdelijke aansprakelijkheid. De gids over de samenstelling van het inschrijfteam vergelijkt de opties per land, de gids over het kiezen van een partner behandelt de screening, en de gids met geverifieerde bureaus toont bureaus per discipline en land.

Verschillen per land die de rekensom veranderen

De Europese regels zijn overal dezelfde, maar nationaal recht en beroepspraktijk veranderen de kostenkant en de kansen. De drempelwaarden hieronder zijn die welke gelden op het moment van schrijven (oktober 2026).

Land	Wat uw go/no-go verandert	Bron
Frankrijk	Bij een ontwerpwedstrijd (concours) ontvangen deelnemers van wie de inzending aan de regels voldoet een prime gelijk aan de geraamde prijs van de gevraagde studies, verminderd met ten hoogste 20%. Wedstrijdwerk na selectie wordt grotendeels betaald.	Art. R2172-4 CCP
Duitsland	Opdrachtgevers moeten rekening houden met kleine bureaus en nieuwkomers; referenties van hetzelfde gebouwtype zijn voor vergelijkbaarheid meestal niet vereist; tussen geschikte gegadigden mag worden geloot. Volgens de wedstrijdregels (RPW 2013) is het prijzengeld normaal minstens het honorarium voor het voorontwerp, met een minimum van € 10.000, maar alleen prijswinnaars en eervolle vermeldingen worden betaald, tenzij er een onkostenvergoeding wordt geboden.	§ 75 VgV; RPW 2013 Bijlage II
Italië	Voor architecten- en ingenieursdiensten vanaf € 140.000 is de beste prijs-kwaliteitverhouding verplicht en mag de prijs ten hoogste 30% van de score uitmaken; sinds het wijzigingsdecreet van 2024 ligt 65% van het referentiehonorarium vast en staat maar 35% open voor korting. Prijzenoorlogen zijn beperkt, dus de kwaliteitsscores beslissen.	Ediltecnico, 2025
Spanje	Architectuur is wettelijk een "intellectuele dienst" (LCSP, aanvullende bepaling 41), dus kwaliteitscriteria moeten minstens 51% van de score uitmaken.	Samenvatting uitspraak Hooggerechtshof
Nederland	De BNA-handreiking vraagt opdrachtgevers om minstens 80% weging voor kwaliteit, referenties van 30–60% van de projectomvang binnen 10 jaar, en een gezamenlijke inschrijfinvestering onder 10% van de opdrachtwaarde. Gebruik die om te beoordelen of een opdrachtgever redelijk is.	BNA Handreiking 2026
Verenigd Koninkrijk	Onder de Procurement Act 2023 zijn de Engelse drempels vanaf 1 januari 2026 inclusief btw: £ 135.018 (diensten, centrale overheid), £ 207.720 (decentrale overheden), £ 5.193.000 (werken). Volgens section 93 publiceren overheden die in een boekjaar meer dan £ 100 miljoen verwachten uit te geven pipeline notices met geplande opdrachten boven £ 2 miljoen voor de komende 18 maanden: gebruik die om relaties op te bouwen vóór de aanbesteding.	Bevan Brittan; Richtlijnen Welshe overheid

Voor België, Zwitserland, Portugal en Luxemburg tonen de landenpagina's (België, Zwitserland, Portugal, Luxemburg) de actuele aankondigingen en portalen. De scorekaart werkt op dezelfde manier; pas de kostenkant aan voor vertaling en registratietijd.

Stap 6: Beheer een portefeuille, geen reeks losse inschrijvingen

Stel een inschrijfbudget vast

Bepaal het totale aantal inschrijfuren per kwartaal. Een bureau van tien mensen die elk ongeveer 1.650 uur werken en 8% van hun tijd reserveren, heeft zo'n 1.300 inschrijfuren per jaar. Met de voorbeeldkosten hierboven dekt dat ongeveer vijf volledige aanbestedingen plus een twaalftal aanmeldingen in de selectiefase. Is het budget op, dan gaat de lat voor een "go" omhoog.

Spreid de portefeuille

Een verstandige verdeling voor een klein bureau:

Kern (ongeveer 60% van de inschrijfuren): types en opdrachtgevers waarop u 4–5 scoort op fit.
Ambitie (ongeveer 25%): een nieuwe sector of regio, bij voorkeur als partner van een bureau dat wel voldoet.
Reputatie (ongeveer 15%): ontwerpwedstrijden die het portfolio versterken. Betaalde Franse wedstrijden maken dit goedkoper dan het lijkt.

Houd bij wat er gebeurt

Noteer na elke uitslag de opdrachtgever, het gebouwtype, de procedure, het aantal inschrijvers, uw go/no-go-score, de uren, de uitkomst en de punten uit de debriefing. Na 15–20 inschrijvingen kent u uw scoringspercentage per categorie, uw kosten per gewonnen opdracht en weet u of uw scorekaart iets voorspelt. Vraag altijd om een debriefing.

Plan vanuit de pijplijn

Veel goede aanbestedingen zijn vroeg zichtbaar: vooraankondigingen, Britse pipeline notices, begrotingsstukken van gemeenten. Het marktoverzicht 2026 laat zien waar het volume groeit. Weet u dat er een scholenprogramma aankomt, dan kunt u referenties en partners klaarzetten voordat de klok begint te lopen.

Veelgemaakte fouten

Beslissen op enthousiasme. "Het is een prachtige locatie" is geen reden. Scoor het.
Geschiktheid pas op dag 20 toetsen. Eén ontbrekende verzekeringsverklaring of een referentie van twee jaar te oud kan een maand werk tenietdoen.
Te veel ontwerpen. Meer ontwerp leveren dan de gunningscriteria belonen.
Nooit nee zeggen. Een bureau dat op alles inschrijft, schrijft overal slecht op in.
Het tweede besluit vergeten. Scoor opnieuw als de volledige aanbestedingsstukken binnenkomen.
Verloren inschrijvingen niet vastleggen. Zonder data zijn de besluiten van volgend jaar net zo blind als die van dit jaar.

Een go/no-go-sjabloon van één pagina

Kopieer dit en vul het in voor elke aankondiging die de screening doorstaat.

GO / NO-GO-REGISTRATIE
Aanbesteding:                   Opdrachtgever:
Portaal / kenmerk:              Land:
Procedure: openbaar / niet-openbaar / onderhandeling / ontwerpwedstrijd
Geraamd honorarium:             Gunningscriteria (kwaliteit/prijs):
Termijn verzoek tot deelneming:      Termijn inschrijving:

A. GESCHIKTHEID (alles moet JA zijn, of benoem de oplossing)
[ ] Omzet voldoet aan de eis (≤ 2x waarde?)       Oplossing:
[ ] Niveau en soort beroepsaansprakelijkheid      Oplossing:
[ ] Referenties: aantal, type, ouderdom           Oplossing:
[ ] Registratie (eigen land + land opdrachtgever indien nodig) Oplossing:
[ ] Geen uitsluitingsgronden; verklaringen actueel
[ ] Gekwalificeerde e-handtekening / portaaltoegang klaar
[ ] Taal van de inschrijving geregeld

B. SCORE (1-5 x gewicht, totaal / 5)
Fit (25) ___  Concurrentie (15) ___  Relatie (15) ___
Marge (20) ___  Strategische waarde (15) ___  Capaciteit (10) ___
TOTAAL / 100: ___

C. KOSTEN EN KANSEN
Inschrijfuren (selectie / inschrijving / interview): ___ / ___ / ___
Interne kostprijs: ___   Directe kosten: ___   Volledige inschrijfkosten: ___
Bijdrage bij gunning: ___
Break-even-winkans (kosten / bijdrage): ___ %
Onze realistische winkans: ___ %

D. SIGNALEN VOORGEKOOKT (aanvinken)
[ ] Te specifieke referenties  [ ] Minimale termijn  [ ] Zittende partij schreef programma
[ ] Omzet > 2x waarde          [ ] Vage criteria     [ ] Herhaalde procedure

E. BESLUIT
GO als penvoerder / GO als partner / VOORWAARDELIJKE GO (voorwaarde: ___) / NO-GO
Plafond inschrijfuren: ___     Trekker inschrijving: ___     Besloten door: ___   Datum: ___
Opnieuw beslissen in de inschrijvingsfase? J / N

Checklist

Aankondiging gefilterd op CPV-code, regio, waarde en procedure
Volledige stukken gedownload, inclusief een eventuele haalbaarheidsstudie
Omzeteis getoetst aan de regel van tweemaal de waarde
Soort en niveau van de verzekering bevestigd door uw tussenpersoon
Referenties gekoppeld aan elke eis, met data en bedragen
Registratie van het bureau en de genoemde architect bevestigd
Verklaringen over belastingen en sociale premies actueel
E-handtekening en portaalaccount klaar
Inschrijfuren per fase geschat en tegen de interne kostprijs berekend
Break-even-winkans berekend
Eerdere aankondigingen van gegunde opdrachten van deze opdrachtgever gecontroleerd (winnaars, aantal inschrijvingen)
Signalen van een voorgekookte aanbesteding bekeken; vragen voor de nota van inlichtingen opgesteld
Scorekaart ingevuld en besluit vastgelegd
Gekozen tussen penvoerder, partner of passen; partners benaderd
Plafond voor inschrijfuren vastgesteld en een trekker voor de inschrijving aangewezen
Tweede go/no-go ingepland voor de inschrijvingsfase
Uitkomst en debriefing vastgelegd na de uitslag

Veelgestelde vragen

Welke winkans kan een architectenbureau verwachten bij openbare aanbestedingen?

Er is geen betrouwbaar Europees cijfer, en definities verschillen. De ACE Sector Study meldde een "succespercentage" van 42% voor publieke prijsvragen en Europese inschrijvingen in 2022, maar succes werd niet gedefinieerd en kan ook het bereiken van een tweede fase of het winnen van een prijs omvatten. Reken bij aanbestedingen met onbekende concurrenten op 10–30% voor inschrijvingen waarvoor u goed gekwalificeerd bent, en verfijn dat met uw eigen gegevens per gebouwtype.

Hoeveel kost het om in te schrijven op een openbare architectuuraanbesteding?

Dat hangt af van de fasen en het gevraagde ontwerp. Een niet-openbare procedure in twee fasen voor een middelgroot overheidsgebouw kan inclusief interview 150–250 uur kosten, plus de tijd van partners en directe kosten. Nederlandse bureaus gaven in 2023 gemiddeld € 53.000–€ 76.000 per bureau uit aan aanbestedingen en prijsvragen (BNA-benchmark).

Mag een opdrachtgever een omzet vragen die hoger is dan de opdrachtwaarde?

Ja, maar volgens artikel 58, lid 3, van Richtlijn 2014/24/EU mag de minimale jaaromzet niet hoger zijn dan tweemaal de geraamde opdrachtwaarde, tenzij de opdrachtgever een hoger bedrag in de stukken motiveert. Lijkt de eis disproportioneel, stel dan vóór de termijn een vraag voor de nota van inlichtingen. U kunt zich ook op de financiële draagkracht van een ander bureau beroepen volgens artikel 63.

Hoe zie ik of een aanbesteding al aan een ander bureau is beloofd?

Zeker weten kunt u het niet. Waarschuwingssignalen zijn onder meer referenties die één specifiek project beschrijven, termijnen op het wettelijk minimum, een niet gedeelde haalbaarheidsstudie van een ander bureau, en steeds dezelfde winnaar in de recente gunningsaankondigingen van de opdrachtgever. Verlaag uw score, stel vragen voor de nota van inlichtingen en begrens uw uren, in plaats van alleen op een vermoeden af te haken.

Moeten we inschrijven als we niet aan de referentie-eisen voldoen?

Niet alleen. Vraag of oudere of bredere referenties worden aanvaard, en overweeg daarna een beroep op de ervaring van een partner of aansluiting bij een penvoerder die wel voldoet. Let op: als u zich beroept op de beroepservaring van een ander bureau, moet dat bureau de betreffende diensten ook echt uitvoeren.

Is meedoen aan ontwerpwedstrijden de moeite waard?

Vaak wel, als u ze zorgvuldig kiest. Bij een Franse publieke ontwerpwedstrijd voor architectendiensten ontvangen deelnemers van wie de inzending aan de regels voldoet een prime van minstens 80% van de geraamde prijs van de gevraagde studies. Dat maakt ze veel goedkoper dan onbetaalde aanbestedingen. In Duitsland worden normaal alleen prijswinnaars en eervolle vermeldingen betaald, tenzij er een onkostenvergoeding wordt geboden. Zie die dus als reputatie-uitgaven binnen een vast budget.

Wanneer moeten we het go/no-go-besluit nemen?

Bij procedures in twee fasen twee keer. Neem het eerste besluit binnen een of twee dagen na de aankondiging, voordat u in de selectiefase investeert. Neem het tweede als de volledige aanbestedingsstukken binnenkomen, omdat het programma van eisen, de honorariumgrondslag en de ontwerpeisen de rekensom vaak veranderen.